ماهیگیری ورزشی؛ لزوم آموزش و ترویج

با سرمایه گذاری و شناساندن مناطق متنوع صید ماهی و ترویج ماهیگیری ورزشی، فشار موجود بر روی پارك ملی لار كمتر می شود و این امر كمك قابل توجهی به حفظ و ازدیاد ذخیره قزل آلای خال قرمز خواهد كرد.

چندی پیش در روزنامه همشهری مطلبی با عنوان: مثلث حفاظت: محیط بان و اداره نظارت بر صید، مربوط به ماهیگیری در پارك ملی لار خواندم. نویسنده مقاله، آقای دكتر حیدری، در طول مقاله مشخص كردند كه ماهیگیر مجربی بوده و در مناطق مختلف دنیا تجربه صید ورزشی ماهی را داشته اند. دغدغه حفظ محیط زیست نیز در جای جای مقاله ایشان به چشم می خورد. پیشنهاد ارسالی ایشان در مقاله، ماهیگیری هر چه بهتر در پارك ملی لار (رودخانه و دریاچه سد لار) با تعامل و ارتباط هر چه بیشتر بین مثلث ماهیگیر، محیط بان و اداره نظارت بر صید بود.

به نظرم آمد كه بد نیست در مورد مقاله و پیشنهاد ایشان مطالبی به عرض علاقه مندان ورزش ماهیگیری برسد. در مورد مثلث ماهیگیر، محیط بان و اداره نظارت بر صید باید گفت كه محیط بان از نظر چارت تشكیلاتی سازمان حفاظت محیط زیست عضوی از اداره نظارت و بازرسی سازمان حفاظت محیط زیست می باشد. شرح وظایف محیط بان در سازمان تدوین شده و با نظارت اداره نظارت و بازرسی اجرا می شود.

شاید فقط احساس تعلق خاطر محیط بان ها نسبت به محیط های طبیعی در كیفیت انجام وظیفه محیط بان ها مؤثر باشد و این موضوع در مورد اكثر محیط بان ها صدق می كند. اكثر آنان افرادی علاقه مند، با انگیزه و صبور می باشند و با كمترین امكانات در شرایط سخت محیط های طبیعی به طور شبانه روزی انجام وظیفه می كنند. ولی آنها نمی توانند در تعامل با صیادان و انجام وظیفه فراتر از وظایف قانونی خود عمل كنند. در واقعیت چیزی به عنوان مثلث ماهیگیر، محیط بان و اداره نظارت بر صید وجود ندارد.

و اما در مورد ماهیگیری در لار باید گفت كه تبدیل پارك ملی لار به منطقه حفاظت شده در حدود دو دهه قبل و تبدیل مجدد و ارتقای آن به پارك ملی در سال های اخیر و ممنوعیت ماهیگیری در چند سال گذشته به خاطر خشكسالی و كمبود آب تأثیر بسیاری بر جریان ماهیگیری ورزشی ایران داشته است. منطقه لار به خاطر نزدیكی به تهران و داشتن ماهی قزل آلای خال قرمز برای بسیاری از ماهیگیران جذابیت ویژه ای دارد. افزون بر آن طبیعت لار نیز زیباست.

در دو سال گذشته عنصر دیگری نیز وارد جریان ماهیگیری ورزشی در ایران شده است و این عنصر همان فروشگاه های لوازم شكار و صید می باشند. میزان فروش لوازم ماهیگیری (چوب و چرخ و قلاب) در فروشگاه ها بستگی مستقیم دارد با آزادی صید ماهی در منطقه لار. فروشگاه های لوازم صید ماهی و شكار عملاً جای انجمن ماهیگیری ورزشی در ایران را كه زیر نظر فدراسیون ورزش های همگانی فعالیت می كرد و به دلایلی منحل شد (تعطیل شد)، گرفته اند. این فروشگاه ها در فصل صید به ویژه در سال جاری اقدام به راه اندازی تور ماهیگیری و اجرای برنامه های ماهیگیری در رودخانه لار نمودند. رودخانه ای كه قرار بود به خاطر حفظ نسل ماهی، ماهیگیری در آن- به جز در دریاچه سد- ممنوع باشد.

اگر فروشگاه های لوازم صید، عملاً در مثلث بین ماهیگیر، محیط بان و اداره نظارت و بازرسی سازمان حفاظت محیط زیست وارد شوند، شاید منطقه لار به خاطر نگاه انتفاعی و اقتصادی كه در نزد صاحبان بعضی از فروشگاه ها وجود دارد، آسیب پذیری ماهی منطقه لار و به تبع آن كل منطقه لار، بیشتر شود.

اما در مورد پیشنهاد دیگر دكتر، كه وجود نوعی كارت اعتباری برای ماهیگیران و عضویت افراد سرشناس و بانفوذ را در مقوله استفاده از پارك ملی لار مطرح می كرد، باید گفت كه مقررات صید و نحوه صید ماهیان حفاظت شده، هر ساله توسط كارشناسان اداره نظارت و بازرسی سازمان حفاظت محیط برای همه رودخانه ها و دریاچه های ایران تدوین و پس از تصویب سازمان به اجرا درمی آید. صید ماهی قزل آلا فقط با پروانه صید روزانه ممكن است و بهای پروانه نیز توسط سازمان حفاظت محیط زیست مشخص می شود و این مسئله عملاً داشتن كارت اعتباری برای ماهیگیران را منتفی می كند.

پیشنهاد مشخص اینجانب این است كه برای حفظ ذخیره ارزشمند ماهی قزل آلای منطقه لار، از بین ماهیگیران با تجربه و علاقه مند به حفظ محیط زیست، افرادی انتخاب شده و پس از آموزش های لازم كه از طرف سازمان حفاظت محیط زیست و گروه های سبز به آنان داده می شود، به این افراد كارت همیار محیط زیست اعطا شود تا بتوانند در حفظ محیط زیست مؤثر باشند. شاید این روش برای حفظ منطقه لار مناسب باشد.

پیشنهاد دیگر اینجانب این است كه با سرمایه گذاری در امر شناساندن مناطق دیگر صید ماهی و ترویج ماهیگیری ورزشی، فشار صید بر روی پارك ملی لار كمتر شود و حتی در امر تحقق یافتن پارك ملی لار به عنوان یك منطقه واقعی پارك ملی شده هر نوع بهره برداری و به تبع آن ماهیگیری برای چند سال در پارك ملی لار ممنوع گردد تا هم ذخایر با ارزش ماهی قزل آلای خال قرمز حفظ و بازسازی شود و هم پارك ملی لار و طبیعت آن نیز دستخوش آسیب نگردد.

نویسنده : آقای اصغر قهقرایی