سد ساوه

سد ساوه در تنگه و فرقان، 25 كيلومتري شهر ساوه در حدود 150 كيلومتري جنوب غربي تهران بر روي رودخانه قره‏ چاي قراردارد. رودخانه قره چاي که ازغرب و از استان همدان وارد ساوه مي شود، با جهت غرب به شرق، تمام شهرستان ساوه را مشروب نموده و به خارج از شهرستان (مسيله قم) هدايت مي شود. بر مسير همين رود است که سد ساوه (الغدير) در محل قديمي بند شاه عباسي، احداث گرديده است. از ديگر رودخانه هاي مهم آن مزدقان است که از ارتفاعات غربي سرچشمه گرفته و در جنوب شهر ساوه با قره چاي يکي مي شود. از سرشاخه هاي اين رودخانه که همگي از ارتفاعات شمال غربي سرچشمه مي گيرند مي توان به رودخانه فصلي سامان، ميمه و چمرم اشاره نمود.

مشخصات سد :

سد از نوع بتني دوقوسي با طول تاج 265 متر و عرض در پي 20متر مي باشد. عرض سد در تاج 6 متر، ارتفاع از كف 128 متر، حجم كل مخزن در ارتفاع 5/171 متر از سطح دريا 290 ميليون متر مكعب مي باشد. سد ساوه در سال 72 با هدف تأمين برق و آب كشاورزي 23 هزار هكتار از اراضي اين شهرستان احداث شد.

رودخانه قره چاي يا زرين رود :

اين رودخانه از دو رود تشكيل مي شود و وسعت حوزه آبريز آن حدود 23921 كيلومتر مربع است. شاخه جنوب آن از كوه هاي سربند و راسوند و تالاب و عمارت و سراب هاي استان، عباس آباد، كله و نهرميان سرچشمه مي گيرد . اين شاخه ها در محل پل دو آب به هم پيوسته، رود واحدي را به نام چرّا « شرا » تشكيل مي دهند، پس از عبور از بخش چرّا با جهت جنوب به شمال با « دبي » قابل ملاحظه اي به شاخه غربي قره چاي مي پيوندد.

شاخه غربي كه از كوه هاي الوند همدان سرچشمه گرفته از بهم پيوستن شش رود كوچك به وجود مي آيد كه در دشت رزن و بهار به نام سيمينه رود ناميده مي شود، در دشت كبودر آهنگ، شاخه فرعي «زهتران» و «خميگان» از شمال به جنوب جريان يافته كه اين رودخانه در انتهاي بخش چرّا با رودخانه چرّا يكي شده و به طرف ساوه جريان پيدا مي كند، در ساوه نيز دو رود كوچك به نام هاي «سامان» و «ياتان» بهم پيوسته به نام رود مزلقان يا مردقان (مزدقان) وارد قره چاي شده و پس از گذشتن از دشت ساوه در محل پل دلاك به قمرود پيوسته و به «مسيله» و به كوير نمك مي ريزد، طول اين رودخانه حدود 540 كيلومتر است. اين رودخانه بويژه شاخه هاي آن در سربند و كزاز و بخش چرّا بعلت موقعيت طبيعي ويژه، مناظر بسيارزيبايي پديد آورده كه از جهت جاذبه هاي توريسم و بهره برداري جهانگردي و ايرنگردي، واجد اهميت خاص است، تراكم اين مناظر دلنشين بويژه در منطقه سربند و كزاز كه سرچشمه ها و سرشاخه هاي متعدد رودخانه را در خود جاي داده بسيار جالب توجه است. اما اين مناظر بسيار زيبا بعلت آن كه در منطقه كوهستاني قرار گرفته و فاصله طولاني با مراكز شهرها دارند، فاقد امكانات زير بنايي مناسب گردشگري و ايرانگردي هستند. با ايجاد تأسيسات اوليه گردشگري اين مناطق مي تواند از مركز مهم جذب و جلب گردشگر و ايرانگرد باشد و يا حداقل مي تواند مردم استان را بخود جلب كند.

ماهيان منطقه :

عروس، زردک و کپور معمولي از جمله ماهياني است که ماهيگيران بومی و غیر بومی را به سوي اين مکان مي کشاند.